Astma – epidemiologia

 

Astma to choroba, która niestety często pojawia się u dzieci.  Przebieg choroby , jej przyczyny oraz mechanizmy wyglądają tak samo jak w przypadku dorosłych.  Zatem większość informacji opisujących astmę dotyczy także dzieci.  Jednakże są też różnice , które warto znać.

Polska

Astma jest często występującą chorobą dróg oddechowych. W Polsce na nią choruje około 5-10% dzieci, a więc jest to jedno chore dziecko na 10-20!

Okazuje się , że na częstotliwość choroby zależy od miejsca zamieszkania.  Dzieci mieszkające w mieście chorują trochę częściej niż dzieci na wsi.  Przeprowadzone najświeższe badanie z bardzo dużego ogólnopolskiego badania  ECAP wykazały, że częstość występowania astmy (wykrytej wcześniej przez lekarza) w grupie dzieci w wieku 6-7 lat mieszkających w mieście wynosiła 4,4% , natomiast wśród dzieci mieszkających na wsi mniej , ponieważ 3,9%.  W grupie dzieci starszych 13-14 lat , ta różnica jest jeszcze większa, u dzieci z miast występowanie choroby wynosiło 6,5% , a na wsi 3,7%. Badanie te także, odnotowało regionalne różnice w częstości występowania tej choroby. Pośród badanych dzieci , najwięcej chorujących na astmę wystąpiło we Wrocławiu ( 7% dzieci w wieku 6-7 lat , oraz 10% w wieku 13-14 lat), najmniej chorujących wypadło w Białymstoku ( 2% dzieci w wieku 6-7 lat, i 4% tych w wieku 13-14 lat).

Podkreślić trzeba to , że dane te zostały jednak przedstawione na podstawie  przeprowadzonego kwestionariuszu :  rodzice dzieci badanych odpowiadali na pytania  m.in. o to czy u ich dziecka została rozpoznana astma.  Autorzy tego badania zaznaczają , że jest wiele przypadków dzieci chorujących na astmę , u których choroby nie rozpoznano.  Według samego badania lekarskiego dzieci uczestniczących w programie ECAP , częstość występowania astmy wynosiła , aż 11% !.

Europa

Również poza granicami naszego kraju została stwierdzona wysoka częstość występowania astmy. Z wyników przeprowadzonego międzynarodowego  badania ISSAC , które objęło ponad milion dzieci na całym świecie, okazało się , że objawy astmy są bardzo rozpowszechnione.  W badaniu wzięło udział kilkadziesiąt krajów na wszystkich kontynentach (oprócz Antarktydy).  Według tego badania w północno-zachodniej części Europy objawy astmy są większe , niż w południowo-wschodniej części tego kontynentu.  Najczęściej występują w Wielkiej Brytanii, a najrzadziej w Albanii.

Świat

Astma jest bardzo rozpowszechnioną chorobą m.in. na terenie obu Ameryk , Australii oraz Nowej Zelandii . Choroba ta rzadziej występuje w Indiach i Tybecie.  Wraz z astmą u dzieci , pojawiają się często inne choroby o etiologii alergicznej.  Najczęstszymi przypadkami są : alergiczny nieżyt nosa , atopowe zapalenie skóry i atopowe zapalenie spojówek. Okazuje się , że te choroby występują nawet częściej od astmy. Według badania ECAP częstość  występowania dodatnich testów skórnych u dzieci w wieku 6-7 lat wynosiła 39% , natomiast u dzieci w wieku 13-14 lat 49% populacji.  Tym samym  z badań wynika , iż prawie połowa dzieci jest uczulona na występujące w środowisku alergeny! Alergiczny nieżyt nosa to najczęściej występująca choroba alergiczna . Atopowe zapalenie skóry dotyka około 10% przebadanych dzieci, trochę częściej występuje  uczulenie na pokarmy – około 11-13%.
Wszystkie opisane powyżej wyniki , są oparte na badaniu lekarskim.  Dane  uzyskane przy pomocy kwestionariuszy , są nieco niższe , a więc oznacza to , że część chorych nie miała wcześniej postawionego prawidłowego rozpoznania.  Warto zwrócić uwagę na to , że choroby o podłożu alergicznym , należą do jednych z głównych przyczyn pogorszenia się jakości życia dzieci , a także mogą przyczyniać się do nieobecności dzieci w szkole , a nawet problemów z nauką.

Metodologia badań , czyli jak stwierdzić ile dzieci choruje naprawdę.

Do wiarygodnej oceny częstości jakiejkolwiek choroby w populacji , należy wybrać losowo grupę badanych , która zarazem możliwe mało będzie się różnić od całkowitej populacji.  Oczywiste jest to , że im większa jest grupa badanych , tym dokładniejszy jest wynik.  Wiarygodność wyniku również , zależy od tego , czy prawidłowo zostaną wylosowane osoby do badania , oraz czy uda nam się przebadać  dużo osób z tych , które wybraliśmy.

Kolejnym problemem jest sposób oceny częstości choroby.  Optymalna metoda to badanie lekarskie i niezbędne dodatkowe dla rozpoznania choroby badania dodatkowe.  Niestety jest to metoda najbardziej pracochłonna i  kosztowna.  Więc w większości badań epidemiologicznych , które dotyczą astmy częstość choroby sprawdza się na podstawie kwestionariuszy.  Osoby uczestniczące w badaniu odpowiadają na pytania , które pozwalają na ocenę częstości występowania objawów tej choroby  , oraz odsetka badanych u , których lekarz już wcześniej rozpoznał astmę.