Astma leczenie

 

Jeżeli osoba chora więcej wie na temat astmy, tym bardziej świadomie może współpracować z lekarzem podczas układania planu leczenia , a także może być bardziej samodzielna przy modyfikowaniu leczenia ( według wcześniej ustalonych z lekarzem zasad).

Chory wraz z lekarzem powinien opracować pisemny plan postępowania w astmie.

Powinny znaleźć się w nim informacje :

– jak powinno się stosować leki
– w jaki sposób monitorować nasilenie choroby
– w którym momencie należy zgłosić się do lekarza
– czy można wprowadzać samodzielnie modyfikacje w leczeniu i jakie
– zasady postępowania w przypadku zaostrzenia astmy

Taki plan jest bardzo użyteczny, pomaga osobom chorym , które mają trudności z zapamiętaniem jak stosować leki , a także tym którzy o astmie wiedzą dużo i chcą mieć większy wpływ przy stosowaniu leczenia.

Identyfikacja i zmniejszanie narażenia na czynniki ryzyka

Osoba chora na astmę powinna wraz z lekarzem próbować zidentyfikować czynniki , które są u niego powodami astmy i wypracować metody , które pomogą w uniknięciu tych czynników. Do najczęstszych przyczyn objawów zalicza się :

– alergeny
– wysiłek fizyczny
– substancje chemiczne
– silne zapachy
– zakażenia wirusowe
– silne emocje i stres

Wysiłek fizyczny

Trzeba pamiętać , że jest on niezbędnym składnikiem zdrowego stylu życia i nie powinno się go unikać. Istnieją skuteczne metody , które zapobiegają napadom duszności wywołanych przez wysiłek fizyczny.

Ocena kontroli choroby

W trakcie właściwej oceny kontroli astmy podstawą jest ocena częstości i nasilenia objawów choroby przez lekarza. Aczkolwiek lekarz może wiedzieć tylko tyle , ile powie mu pacjent. Wszystkie informacje od pacjenta są niezwykle ważne i mają ogromną wartość , gdyż objawy i czynność płuc są zmienne w czasie. Jednorazowe badanie fizykalne ani siprometria nie są w stanie ich zastąpić. Dlatego też, osoba chora powinna znać objawy astmy oraz potrafić ocenić nasilenie astmy w czasie. Pomocny przy tym może być prowadzony przez pacjenta dzienniczek z zapisywanymi objawami. Codzienne monitorowanie PEF może okazać się również korzystne dla ciężko chorujących.

Leczenie farmakologiczne

Ogromne znaczenie dla chorego ma zrozumienie różnicy występującej pomiędzy lekami kontrolującymi , a lekami stosowanymi doraźnie.

Leki kontrolujące chorobę są stosowane regularnie , niezależnie od tego czy objawy astmy są obecne czy też nie. Zazwyczaj ich działanie nie jest natychmiastowe, a efekt stosowania jest odczuwalny po kilki tygodniach. Należą do nich:

– glikokortykosteroidy wziewne najważniejsze leki stosowane u chorych na astmę, są zarówno bezpieczne jak i skuteczne. Ich zadaniem jest hamowanie procesu zapalnego w oskrzelach, który jest podłożem astmy. Poprawiają czynność płuc, zmniejszają nasilenie objawów i częstość zaostrzeń.

-długo działające β2-memityki leki ,które rozkurczające oskrzela ,których działanie utrzymuje się przez wiele godzin, zazwyczaj stosowane 2 razy dziennie. Muszą być podawane wraz z glikokortykosteidami wziewnymi dlatego , że nie hamują w istotny sposób procesu zapalnego oskrzeli. Te połączenie leków jest bezpieczne i skuteczne, zaś stosowanie samych β2-memityków wziewnych prawdopodobnie zwiększa ryzyko zgonów z powodu astmy.

-leki przeciwleukotreinowe hamują uwalnianie z komórek substancji zapalnych, które powodują nasilanie skurczu oskrzeli i procesu zapalnego. Podaje się je doustnie , a ich działanie jest słabsze niż glikokortykosteroidów wziewnych.

-teofilina ma działanie rozszerzające oskrzela i przeciwzapalne. Stosowana rzadziej niż inne leki , z powodu częstszych działań niepożądanych. Podaje się ją doustnie w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu.

-koromony leki bezpieczne oraz dobrze tolerowane przez pacjentów , jednak ich działanie przeciwzapalne jest słabe , dlatego są sporadycznie stosowane. Podawane w postaci wziewnej.

-glikokortykosteroidy doustne jedna z podstawowych grup leków wykorzystywana w leczeniu zaostrzeń astmy. W leczeniu przewlekłym stosowane tylko wtedy , gdy zawodzą wszystkie inne leki. Przewlekłe stosowanie skutkuje licznymi działaniami niepożądanymi dosyć często groźnymi , dlatego też stosuje się ją tylko w ostateczności u chorych na bardzo ciężką astmę.

-przeciwciała monoklonalne przeciwko IgE ich działaniem jest hamowanie immunoglobuliny E , blokując w ten sposób reakcję alergiczną. Stosowane u ciężko chorych o podłożu alergicznym astmy. Podaje się je podskórnie co 2 lub 4 tygodnie.

Leki stosowane doraźnie podawane w celu zmniejszenia nasilenia objawów. Ich działanie nie polega na leczeniu procesu zapalnego , a jedynie rozszerzaniu oskrzeli , które zmniejsza objawy choroby. Najczęściej stosuje się szybko działające leki rozkurczające z grupy beta2-memityków. Takie działanie jak zwiększone zapotrzebowanie na branie leków doraźnie może świadczyć o pogorszeniu kontroli astmy i powinno być wskazaniem wizyty u lekarza.

Zasady stosowania leków na astmę

Leki kontrolujące powinno stosować się regularnie , według zaleceń lekarza i niezależnie od występowania objawów astmy. Brak napadów duszności i kaszlu nie oznacza , że można zaprzestać stosowania tych leków , bez konsultacji z lekarzem. Tylko leki kontrolujące o działaniu przeciwzapalnym mają wpływ na przyczynę choroby, pozostałe leki w astmie tylko łagodzą objawy choroby.

Leki doraźne stosuje się w celu złagodzenia objawów i zaostrzeń , a także zapobiegawczo przed wysiłkiem fizycznym. Nie mają wpływu na przebieg choroby , a ich zwiększone zużycie powinno się zgłosić lekarzowi. Leki te powinno się zawsze nosić przy sobie.

Po zastosowaniu niektórych preparatów steroidów wziewnych , należy przepłukać usta i gardło wodą.
Wszystkie osoby chore powinny mieć pisemny plan jak postępować w astmie i stosować się do niego.

Stopień intensywności leczenia dobiera lekarz biorąc pod uwagę nasilenia i czynności płuc chorego. Jeżeli dotychczasowe leczenie nie jest wystarczające , aby uzyskać kontrolę nad chorobą , zwiększa jego intensywność. Gdy udaje się opanować objawy , a kontrola nad astmą jest utrzymywana od przynajmniej 3 miesięcy , lekarz może zdecydować o próbie zmniejszenia intensywności leczenia , tak by kontrola astmy miała stosowaną jak najmniejszą dawkę leków.

POSZCZEGÓLNE STOPNIE INTENSYWNOŚCI LECZENIA
(informacje o charakterze orientacyjnym i nie są podstawą do samodzielnego modyfikowania leczenia)

-stopień 1 stosowany tylko lek doraźny
-stopień 2 preferowane stosowania glikokortykosteroidu wziewnego w małej dawce; alternatywnie , szczególnie u chorych , którzy cierpią także na alergiczny nieżyt nosa można przyjmować lek przeciwleukotreinowy
-stopień 3 dołączony do małej dawki glikokortykosteroidu wziewnego długodziałającego B2-memityku wziewnego; alternatywnie dołączonego do glikokortykosteroidu wziewnego leku przeciwleukotreinowego, teofiliny ewentualnie zwiększenia dawki leku steroidu wziewnego stosowanego jako jedyny lekkontrolujący
-stopień 4 stosowanie leku glikokortykosteroidu wziewnego o większej dawce wraz z 1 lub więcej dodatkowym lekiem kontrolującym
-stopień 5 dodatkowo przyjmowany glikokortykosteroid doustny i (lub) przeciwciała przeciwko IgE.

We wszystkich stopniach leczenia pacjent, może zastosować doraźnie szybko działający lek rozkurczający oskrzela.

Należy wiedzieć , że wszystkie wyżej wymienione stopnie intensywności leczenia są orientacyjne, a zalecone leczenie może być odmienne , np. w przypadku współistnienia innych chorób. Warto zawsze pytać lekarza o to , aby wyjaśnił jakie leki zalecił i jakie mają one działanie. Jest to ułatwienie do stosowania się zaleceń i powiększa wiedzę na temat astmy.