Leczenie astmy w ciąży

 

Kobiety w ciąży przyjmujące leki na astmę mają obawy co do ich wpływu na rozwój dziecka. Jest to zrozumiałe , że przyszłe mamy się niepokoją , ponieważ każdy lek jest substancją obcą i może mieć niepożądane działania. Warto wiedzieć , że nie wykazano , aby leki podstawowe przyjmowane na astmę miały szkodliwy wpływ na rozwój płodu.

Steroidy wziewne

U kobiet w ciąży chorujących na astmę zasady leczenia prawie wcale się nie różnią od ogólnych zasad postępowania z astmatykami. We współczesnym leczeniu astmy podstawą jest stosowanie glikokortykosteroidów (steroidów) wziewnych. Są one wskazane u większości chorujących na astmę.

Tylko te pacjentki ,u których napady zdarzają się sporadycznie mogą przyjmować leki tylko doraźnie ,w czasie napadu duszności. Dane nie wykazują , aby steroidy wziewne miały szkodliwy wpływ na płód. Na rynku występuje sporo leków z tej grupy , ale najwięcej danych odnośnie bezpieczeństwa stosowania w trakcie ciąży dotyczy budezonidu. Dzięki temu jest on najczęściej wybieranym lekiem przez przyszłe mamy. Zaprzestanie przyjmowania steroidu wziewnego w trakcie ciąży może , powodować ryzyko zaostrzenia astmy. Badania naukowe potwierdziły , że przyjmowanie jego podczas ciąży zapobiega zaostrzeniu się choroby.

Leki rozkurczające oskrzela

Kolejną ważną klasą leków przyjmowanych w astmie są leki rozkurczające oskrzela. Pacjenci najczęściej stosują β2-mimetyki , które się dzieli na krótko i długo działające. Te drugie stosowane są w kontroli astmy. Dołączane są do steroidów wziewnych wtedy, gdy mała albo średnia dawka nie zapewnia optymalnej kontroli choroby.
β2-mimetyki krótko działające stosuje się doraźnie, aby opanować napady kaszlu i duszności. Kobiety ciężarne chore na astmę powinny zwracać uwagę na ilość zużywanego β2-mimetyku krótko działającego. Konieczność przyjmowania częstszej inhalacji leku i zwiększenia ilości zużywanego β2-mimetyku krótko działającego świadczy zazwyczaj o pogorszeniu kontroli choroby i jest wskazaniem do pilnej wizyty kontrolnej u lekarza.

Leki rozkurczające oskrzela nie mają działania na przyczynę astmy-proces zapalny w oskrzelach , lecz powodują jedynie zmniejszenie objawów na wskutek rozszerzania oskrzeli.

Pamiętaj!
Nie wolno stosować długo działających leków rozkurczających oskrzela bez stosowania steroidów wziewnych . Niektóre badania wykazały , że przyjmowanie długo działającego beta-memityku bez steroidów wziewnych zwiększa ryzyko zgonów z powodu astmy. Tylko przyjmowanie długo działającego beta-memityku ze steroidem wziewnym jest bezpieczne i skuteczne.

Dane odnośne bezpieczeństwa β2-memityków nie wskazują na zwiększone ryzyko uszkodzenia płodu. β2-memityki krótko działające są dokładniej przebadane od długo działających, ponieważ są dłużej dostępne na rynku. Jednak mimo tego, że badania długo działających β2-memityków są skąpe, nie wykazano szkodliwego działania na dziecko.

U kobiet ciężarnych najczęściej stosowane są leki szybko działające , brane tylko doraźnie. W przypadku konieczności zwiększenia zużycia stosowanego doraźnie leku , należy skonsultować się pilnie z lekarzem.

Leki przeciwleukotreinowe

Są to również kolejne dodatkowe leki kontrolujące astmę. U niektórych chorych są stosowane zamiast steroidów wziewnych , albo są dodawane jako lek kontrolujący dodatkowy. Mają one słabsze działanie w porównaniu do steroidów wziewnych. Nie wykazano, na szkodliwy wpływ antagonistów receptorów leukotreinowych na ciąże , aczkolwiek dane dotyczące ich stosowania w trakcie ciąży są mniej udokumentowane.

Również nie stwierdzono teratogennego działania teofiliny , jest to lek z najmniej korzystnym profilem bezpieczeństwa pośród wszystkich leków kontrolujących astmę. Sporo czynników wpływa na stężenie teofiliny we krwi (może zmieniać się ono pod wpływem ciąży ) , jego zwiększone natężenie może skutkować niebezpiecznymi działaniami niepożądanymi. W przypadku , gdy stosowanie tego leku jest konieczne, warto przemyśleć nad tym , aby było monitorowane stężenie krwi.

Wszystkie kobiety w ciąży powinny unikać narażeni na czynniki astmy. Palenie tytoniu , które jest szkodliwe nawet dla zdrowych kobiet ciężarnych , u chorych na astmę jest szczególnie niewskazane. Należy zwracać uwagę na to , aby unikać biernego narażenia na dym tytoniowy. Kobiety w ciąży chorujące na astmę powinny wraz z lekarzem ustalić czynniki, które u nich powodują zaostrzenia choroby i zastosować metody na unikanie narażenia. Mogą to być m.in. alergeny wziewne, substancje chemiczne , silne zapachy.
Nie powinno przyjmować się żadnych leków bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem. Powinno się omówić zasady leczenia wraz ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa przyjmowanych leków, zasad ich stosowania i metod oceny kontroli astmy oraz planu postępowania w przypadku zaostrzeń choroby , a także wizyt kontrolnych. Niektóre kobiety w czasie ciąży , zaprzestają leczenia astmy , jest to ryzykowne i nieodpowiedzialne, szczególnie dla nienarodzonego dziecka.

Zrezygnowanie z przyjmowania steroidów wziewnych , zwłaszcza u osób , u których choroba nie jest w pełni kontrolowana , związane jest z ryzykiem wystąpienia napadu astmy. Napad może się w niektórych przypadkach skończyć niedotlenieniem , a nawet śmiercią dziecka. W trakcie ciąży ważne jest , aby ściśle monitorować kontrolę astmy i częściej konsultować się z lekarzem. Cel leczenia astmy u kobiet w ciąży jest taki sam jak u pozostałych pacjentów – uzyskanie kontroli i utrzymanie jej.

Leczenie zaostrzeń

Zdarza się , że u niektórych kobiet chorujących na astmę w czasie ciąży dochodzi do zaostrzeń choroby. Ryzyko jej zaostrzenia zwiększa niewłaściwe leczenie, które prowadzi do utraty kontroli. Najczęstsza przyczyna to zaprzestanie leczenia, którego nigdy nie powinno się robić bez uprzedniej konsultacji z lekarzem. Zaostrzenia astmy wiążą się z ryzykiem niedotlenienia dziecka oraz ryzykiem poronienia , dlatego powinny być leczone intensywnie.

W przypadku odczuwania narastającej duszności i kaszlu , nie ustępującej mimo przyjęcia kilku dodatkowych wziewów szybko działającego leku rozkurczającego oskrzela , należy pilnie skontaktować się z lekarzem. Po zbadaniu w szpitalu powinno się dostać kolejną dawkę szybko działającego leku rozkurczającego. Jeżeli leczenie okaże się nie wystarczające , konieczne będzie zastosowanie glikokortykosteroidu ogólnoustrojowo w postaci tabletek lub dożylnie.
Leczenie takie niestety wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi , ale może uratować życie matki i dziecka. Często może być potrzebne podawanie tlenu, zazwyczaj przez wąsy lub maskę tlenową. Jeżeli odczuwa się bóle brzucha lub skurcze należy natychmiast powiadomić o tym pielęgniarkę lub lekarza.